حکمت ها

حكمت : 281 وَ قَالَ ع : كَانَ لِي فِيمَا مَضَي اءَخٌ فِي اللَّهِ ، وَ كَانَ يُعْظِمُهُ فِي عَيْنِي صِغَرُ الدُّنْيَا فِي عَيْنِهِ ، وَ كَانَ خَارِجا مِنْ سُلْطَانِ بَطْنِهِ ، فَلاَ يَشْتَهِي مَا لاَ يَجِدُ وَ لاَ يُكْثِرُ إِذَا وَجَدَ ، وَ كَانَ اءَكْثَرَ دَهْرِهِ صَامِتا ، فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِينَ ، وَ نَقَعَ غَلِيلَ السَّائِلِينَ ، وَ كَانَ ضَعِيفا مُسْتَضْعَفا ، فَإِنْ جَاءَ الْجِدُّ فَهُوَ لَيْثُ عَادٍ وَصِلُّ وَادٍ ، لاَ يُدْلِي بِحُجَّهٍ حَتَّي يَأْتِيَ قَاضِيا ، وَ كَانَ لاَ يَلُومُ اءَحَدا عَلَي مَا يَجِدُ الْعُذْرَ فِي مِثْلِهِ حَتَّي يَسْمَعَ اعْتِذَارَهُ ، وَ كَانَ لاَ يَشْكُو وَجَعا إِلا عِنْدَ بُرْئِهِ ، وَ كَانَ يَفْعَلُ مَا يَقُولُ وَ لاَ يَقُولُ مَا لاَ يَفْعَلُ ، وَ كَانَ إِذَا غُلِبَ عَلَي الْكَلاَمِ لَمْ يُغْلَبْ عَلَي السُّكُوتِ ، وَ كَانَ عَلَي مَا يَسْمَعُ اءَحْرَصَ مِنْهُ عَلَي اءَنْ يَتَكَلَّمَ ، وَ كَانَ إِذَا بَدَهَهُ اءَمْرَانِ نَظَرَ اءَيُّهُمَا اءَقْرَبُ إِلَي الْهَوَي فَخَالِفُهُ ، فَعَلَيْكُمْ بِهَذِهِ الْخَلاَئِقِ فَالْزَمُوهَا وَ تَنَافَسُوا فِيهَا ، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِيعُوهَا فَاعْلَمُوا اءَنَّ اءَخْذَ الْقَلِيلِ خَيْرٌ مِنْ تَرْكِ الْكَثِيرِ . ﴿٢٨١﴾

و فرمود " ع " پيش از اين مرا برادري بود ، در راه خدا كه خرد بودن دنيا در نظرش او را در چشم من بزرگ داشته بود ، هرگز بنده شكم نبود . چيزي را كه نمي يافت ، آرزو نمي كرد و چون مي يافت ، بسيار به كار نمي برد . بيشتر روزگارش در خاموشي مي گذشت و اگر سخن مي گفت بر ديگر گويندگان غلبه مي يافت . و عطش پرسندگان را فرو مي نشاند . مردي افتاده بود و همه ناتوانش مي انگاشتند . چون زمان كوشش فرا مي رسيد ، شير بيشه را مي ماند و مار بيابان را . تا نزد قاضي نمي رفت ، حجت نمي آورد . كسي را كه خطا مي كرد و مي دانست عذري دارد ، تا عذرش را نمي شنيد ، ملامتش نمي كرد . از درد شكوه نمي نمود ، مگر آنگاه كه بهبود يافته بود . اگر كاري را مي كرد ، مي گفت و اگر نمي كرد ، نمي گفت . اگر در سخن مغلوب مي شد ، در خاموشي مغلوب نمي شد . همواره به شنيدن حريصتر بود تا به گفتن . هرگاه دو كار براي او پيش مي آمد مي نگريست كه كدام يك از آن دو به هواي نفس نزديكتر است تا خلاف آن كند . بر شما باد به اين خويها ، آنها را فرا گيريد و در فراگرفتنشان با يكديگر رقابت نماييد . اگر نتوانستيد به همه آنها برسيد ، بر گرفتن اندك بهتر از ترك كردن همه است . ﴿٢٨١﴾