نامه ها

و من وصيه له ع بِما يُعْمَلْ فِي اءَمْوالِهِ كَتَبَها بَعْدَ مُنْصَرفِهِ مِنْ صِفَّينَ : هذا ما اءَمَرَ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ عَلِيُّ بْنُ اءَبِي طالِبٍ اءَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ فِي مالِهِ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ لِيُولِجَهُ بِهِ الْجَنَّهَ ، وَ يُعْطِيَنِي بِهِ الْاءَمَنَهَ . مِنْها : وَ إِنَّهُ يَقُومُ بِذلِكَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ يَأْكُلُ مِنْهُ بِالْمَعْرُوفِ ، وَ يُنْفِقُ مِنْهُ بِالْمَعْرُوفِ ، فَإِنْ حَدَثَ بِحَسَنٍ حَدَثٌ وَ حُسَيْنٌ حَيُّ قامَ بِالْاءَمْرِ بَعْدَهُ ، وَاءَصْدَرَهُ مَصْدَرَهُ . وَ إِنَّ لِبَنِيْ فاطِمَهَ مِنْ صَدَقَهِ عَلِيِّ مِثْلَ الَّذِي لِبَنِي عَلِيِّ ، وَ إِنِّي إِنَّما جَعَلْتُ الْقِيامَ بِذلِكَ إِلَي ابْنَيْ فاطِمَهَ ابْتِغاءَ وَجْهِ اللَّهِ ، وَ قُرْبَهً إِلي رَسُولِ اللَّهِ ، ص وَ تَكْرِيما لِحُرْمَتِهِ ، وَ تَشْرِيفا لِوُصْلَتِهِ . وَ يَشْتَرِطُ عَلَي الَّذِي يَجْعَلُهُ إِلَيْهِ اءَنْ يَتْرُكَ الْمالَ عَلي اءُصُولِهِ ، وَ يُنْفِقَ مِنْ ثَمَرِهِ حَيْثُ اءُمِرَ بِهِ وَ هُدِيَ لَهُ ، وَ اءَنْ لا يَبِيعَ مِنْ اءَوْلادِ نَخِيلِ هَذِهِ الْقُري وَدِيَّهً حَتَّي تُشْكِلَ اءَرْضُها غِراسا . وَ مَنْ كانَ مِنْ إِمائِي اللَّاتِي اءَطُوفُ عَلَيْهِنَّ لَها وَلَدٌ اءَوْ هِيَ حامِلٌ فَتُمْسَكُ عَلي وَلَدِها وَ هِيَ مِنْ حَظِّهِ ، فَإِنْ ماتَ وَلَدُها وَ هِيَ حَيَّهٌ فَهِيَ عَتِيقَهٌ ، قَدْ اءَفْرَجَ عَنْهَا الرِّقُّ ، وَ حَرَّرَها الْعِتْقُ . قال الشريف : قَولُهُ ع فِي هذِهِ الْوَصِيَهِ : اءَنْ لا يَبِيعَ مِنْ نَخْلِها وَدِيّهُ الْوَدِيَهُ : الْفَسِيلَهُ ، وَ جَمْعُها وَدِيٍُّّ . وَ قَوْلُهُ ع : حَتَي تُشْكِلُ اءَرْضُها غِراسا هُوَ مِنْ اءَفْصَح الْكَلامِ ، والْمُرادُ بِهِ اءَنَّ الاءرْضَ يَكْثُرُ فِيها غِراسُ النَّخْلِ حَتَي يَراهَا الناظِرُ عَلي غَيْرِ تِلْكَ الصَّفَهِ الَّتِي عَرَفَها بِها فَيُشْكِلُ عَلَيْهِ اءَمْرُها ، وَ يَحْسِبُها غَيْرَها . ﴿١﴾

اين وصيتي است كه بنده ، خدا ، علي بن ابيطالب ، اميرالمؤ منين ، درباره دارايي خود بدان فرمان داده است . براي خشنودي خداوند تا او را به بهشت برد و در سراي امن خود فرود آورد . از اين وصيت : حسن بن علي به انجام دادن اين وصيت قيام مي كند . خود از دارايي من هزينه مي كند آنسان ، كه شايسته است ، و از آن انفاق مي كند آنسان ، كه شايسته است . اگر براي حسن حادثه اي پيش آيد و حسين زنده باشد ، او كار را بر عهده خواهد گرفت و وصيتم را مانند برادرش به انجام خواهد رسانيد . نصيب دو پسر فاطمه از صدقه علي همان مقدار است كه ديگر فرزندان علي را . و اگر پسران فاطمه را براي اين كار تعيين كرده ام ، براي خشنودي خدا و تقرب به رسول الله " ص " و پاس حرمت و شرف خويشاوندي اوست . و با كسي كه اين كار را بر عهده دارد ، شرط مي كنم كه اصل مال را به همان گونه كه هست باقي گذارد و از ثمره آن هزينه كند ، به شيوه اي كه بدان ماءمور شده و راهنمايي گشته است . ديگر اينكه ، نهالهاي نخلهاي آن قريه ها را نفروشد تا به قدري فراوان گردند كه شناختن نخلستانها براي كسي ، كه آنها را پيش از اين ديده است ، دشوار باشد . از كنيزان من هر كه با او همبستر بوده ام و صاحب فرزندي باشد يا فرزندي در شكم داشته باشد ، به فرزندش واگذار مي شود و مادر بهره فرزند است . اگر فرزندش بميرد و او زنده باشد آزاد مي شود و نام كنيز از او برداشته مي شود و آزادي نصيب او گردد . شريف رضي گويد : سخن آن حضرت كه مي گويد از نخلها " وديّه " را نفروشند ، " وديّه " نهال نخل است و جمع آن " وديّ " است و آنجا كه مي فرمايد " حتي تشكل ارضها غراسا " از فصيحترين سخنان است . مراد اين است ، كه نخلها چنان بسيار شود كه كسي كه آن را پيش از اين به گونه ديگر ديده است ، اكنون شناختش براي او دشوار باشد و پندارد كه زمين ديگر است . ﴿١﴾