خانه

خطبه ها

كلام - 212
و من كلام له ع قالَهُ بَعْدَ تِلاوَتِهِ اءَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ حَتّي زُرْتُمُ الْمَقابِرَ : يالَهُ مَراما ما اءَبْعَدَهُ ، وَ زَوْرا ما اءَغْفَلَهُ ، وَ خَطَرا ما اءَفْظَعَهُ ، لَقَدِ اسْتَخْلَوْا مِنْهُمْ اءَيَّ مُدَّكِرٍ ، وَ تَناوَشُوهُمْ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ اءَفَبِمَصارِعِ آبائِهِمْ يَفْخَرُونَ ، اءَمْ بِعَدِيدِ الْهَلْكَي يَتَكاثَرُونَ ؟ يَرْتَجِعُونَ مِنْهُمْ اءَجْسادا خَوَتْ ، وَ حَرَكاتٍ سَكَنَتْ ، وَ لَاءَنْ يَكُونُوا عِبَرا اءَحَقُّ مِنْ اءَنْ يَكُونُوا مُفْتَخَرا ، وَ لَاءَنْ يَهْبِطُوا بِهِمْ جَنابَ ذِلَّهٍ اءَحْجَي مِنْ اءَنْ يَقُومُوا بِهِمْ مَقامَ عِزَّهٍ ! لَقَدْ نَظَرُوا إِلَيْهِمْ بِاءَبْصارِ الْعَشْوَهِ ، وَ ضَرَبُوا مِنْهُمْ فِي غَمْرَهِ جَهالَهٍ ، وَ لَوِ اسْتَنْطَقُوا عَنْهُمْ عَرَصاتِ تِلْكَ الدِّيارِ الْخاوِيَهِ وَالرُّبُوعِ الْخَالِيَهِ لَقَالَتْ : ذَهَبُوا فِي الْاءَرْضِ ضُلَّالاً ، وَ ذَهَبْتُمْ فِي اءَعْقابِهِمْ جُهَّالاً ، تَطَؤ ونَ فِي هامِهِمْ ، وَ تَسْتَنْبِتُونَ فِي اءَجْسادِهِمْ ، وَ تَرْتَعُونَ فِيما لَفَظُوا ، وَ تَسْكُنُونَ فِيما خَرَّبُوا ، وَ إِنَّمَا الْاءَيَّامُ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ بَواكٍ وَ نَوائِحُ عَلَيْكُمْ . اءُولئِكُ سَلَفُ غايَتِكُمْ ، وَ فُرَّاطُ مَناهِلِكُمْ الَّذِينَ كانَتْ لَهُمْ مَقاوِمُ الْعِزِّ وَ حَلَباتُ الْفَخْرِ ، مُلُوكا وَ سُوَقا ، سَلَكُوا فِي بُطُونِ الْبَرْزَخِ سَبِيلاً سُلِّطَتِ الْاءَرْضُ عَلَيْهِمْ فِيهِ ، فَاءَكَلَتْ مِنْ لُحُومِهِمْ ، وَ شَرِبَتْ مِنْ دِمائِهِمْ ، فَاءَصْبَحُوا فِي فَجَواتِ قُبُورِهِمْ جَمادا لا يَنْمُونَ ، وَ ضِمارا لا يُوجَدُونَ ، لا يُفْزِعُهُمْ وُرُودُ الْاءَهْوالِ ، وَ لا يَحْزُنُهُمْ تَنَكُّرُ الْاءَحْوالِ ، وَ لا يَحْفِلُونَ بِالرَّواجِفِ ، وَ لا يَاءْذَنُونَ لِلْقَواصِفِ ، غُيَّبا لا يُنْتَظَرُونَ ، وَ شُهُودا لا يَحْضُرُونَ . وَ إِنَّما كانُوا جَمِيعا فَتَشَتَّتُوا ، وَ اءُلافا فَافْتَرَقُوا ، وَ ما عَنْ طُولِ عَهْدِهِمْ وَ لا بُعْدِ مَحَلِّهِمْ عَمِيَتْ اءَخْبارُهُمْ ، وَصَمَّتْ دِيارُهُمْ ، وَلكِنَّهُمْ سُقُوا كَاءْسا بَدَّلَتْهُمْ بِالنُّطْقِ خَرَسا ، وَ بِالسَّمْعِ صَمَما وَ بِالْحَرَكاتِ سُكُونا ، فَكَاءَنَّهُمْ فِي ارْتِجالِ الصِّفَهِ صَرْعي سُباتٍ . جِيرانٌ لا يَتَآنَسُونَ ، وَ اءَحِبّاءُ ، لا يَتَزاوَرُونَ ، بَلِيَتْ بَيْنَهُمْ عُرَي التَّعارُفِ ، وَانْقَطَعَتْ مِنْهُمْ اءَسْبابُ الْإِخاءِ ، فَكُلُّهُمْ وَحِيدٌ وَ هُمْ جَمِيعٌ ، وَ بِجانِبِ الْهَجْرِ وَ هُمْ اءَخِلَّاءُ ، لا يَتَعارَفُونَ لِلَيْلٍ صَباحا ، وَ لا لِنَهارٍ مَساءً ، اءَيُّ الْجَدِيدَيْنِ ظَعَنُوا فِيهِ كانَ عَلَيْهِمْ سَرْمَدا ، شاهَدُوا مِنْ اءَخْطارِ دارِهِمْ اءَفْظَعَ مِمَّا خافُوا ، وَ رَاءَوْا مِنْ آياتِها اءَعْظَمَ مِمَّا قَدَّرُوا . فَكِلْتَا الْغايَتَيْنِ مُدَّتْ لَهُمْ إِلي مَباءَهٍ ، فَاتَتْ مَبالِغَ الْخَوْفِ وَالرَّجاءِ ، فَلَوْ كانُوا يَنْطِقُونَ بِها لَعَيُّوا بِصِفَهِ ما شاهَدُوا وَ ما عايَنُوا ، وَ لَئِنْ عَمِيَتْ آثارُهُمْ ، وَانْقَطَعَتْ اءَخْبارُهُمْ ، لَقَدْ رَجَعَتْ فِيهِمْ اءَبْصارُ الْعِبَرِ ، وَ سَمِعَتْ عَنْهُمْ آذانُ الْعُقُولِ ، وَ تَكَلَّمُوا مِنْ غَيْرِ جِهاتِ النُّطْقِ ، فَقالُوا : كَلَحَتِ الْوُجُوهُ النَّواضِرُ ، وَ خَوَتِ الْاءَجْسامُ النَّواعِمُ ، وَلَبِسْنا اءَهْدامَ الْبِلَي ، وَ تَكاءَدَنا ضِيقُ الْمَضْجَعِ ، وَ تَوارَثْنَا الْوَحْشَهَ ، وَ تَهَكَّمَتْ عَلَيْنَا الرُّبُوعُ الصُّمُوتُ ، فَانْمَحَتْ مَحاسِنُ اءَجْسادِنا ، وَ تَنَكَّرَتْ مَعارِفُ صُوَرِنا ، وَ طالَتْ فِي مَساكِنِ الْوَحْشَهِ إِقامَتُنا ، وَ لَمْ نَجِدْ مِنْ كَرْبٍ فَرَجا ، وَ لا مِنْ ضِيقٍ مُتَّسَعا ! فَلَوْ مَثَّلْتَهُمْ بِعَقْلِكَ ، اءَوْ كُشِفَ عَنْهُمْ مَحْجُوبُ الْغِطاءِ لَكَ ، وَ قَدِ ارْتَسَخَتْ اءَسْماعُهُمْ بِالْهَوامِّ فَاسْتَكَّتْ ، وَاكْتَحَلَتْ اءَبْصارُهُمْ بِالتُّراب فَخَسَفَتْ ، وَ تَقَطَّعَتِ الْاءَلْسِنَهُ فِي اءَفْواهِهِمْ بَعْدَ ذَلاقَتِها ، وَ هَمَدَتِ الْقُلُوبُ فِي صُدُورِهِمْ بَعْدَ يَقَظَتِها ، وَ عاثَ فِي كُلِّ جارِحَهٍ مِنْهُمْ جَدِيدُ بِليً سَمَّجَها ، وَ سَهَّلَ طُرُقَ الْآفَهِ إِلَيْهَا ، مُسْتَسْلِماتٍ فَلا اءَيْدٍ تَدْفَعُ ، وَ لا قُلُوبٌ تَجْزَعُ ، لَرَاءَيْتَ اءَشْجانَ قُلُوبٍ وَ اءَقْذاءَ عُيُونٍ لَهُمْ فِي كُلِّ فَظاعَهٍ صِفَهُ حالٍ لا تَنْتَقِلُ ، وَ غَمْرَهٌ لا تَنْجَلِي . وَ كَمْ اءَكَلَتِ الْاءَرْضُ مِنْ عَزِيزِ جَسَدٍ وَ اءَنِيقِ لَوْنٍ ، كانَ فِي الدُّنْيا غَذِيَّ تَرَفٍ ، وَ رَبِيبَ شَرَفٍ ، يَتَعَلَّلُ بِالسُّرُورِ فِي سَاعَهِ حُزْنِهِ ، وَ يَفْزَعُ إ لَي السَّلْوَهِ إِنْ مُصِيبَهٌ نَزَلَتْ بِهِ ، ضَنّا بِغَضارَهِ عَيْشِهِ ، وَ شَحاحَهً بِلَهْوِهِ وَ لَعِبِهِ ، فَبَيْنما هُوَ يَضْحَكُ إِلَي الدُّنْيا وَ تَضْحَكُ الدُّنيا إِلَيْهِ فِي ظِلِّ عَيْشٍ غَفُولٍ إِذْ وَطِئ الدَّهْرُ بِهِ حَسَكَهُ وَ نَقَضَتِ الْاءَيَّامُ قُواهُ وَ نَظَرَتْ إِلَيْهِ الْحُتُوفُ مِنْ كَثَبٍ فَخالَطَهُ بَثُّ لا يَعْرِفُهُ ، وَ نَجِيُّ هَمِّ ما كانَ يَجِدُهُ ، وَ تَوَلَّدَتْ فِيهِ فَتَراتُ عِلَلٍ آنَسَ ما كانَ بِصِحَّتِهِ . فَفَزعَ إ لي ما كانَ عَوَّدَهُ الْاءَطِبّاءُ مِنْ تَسْكِينِ الْحارِّ بِالْقارِّ وَ تَحْرِيكِ الْبارِدِ بِالْحارِّ ، فَلَمْ يُطْفِئْ بِبارِدٍ إِلا ثَوَّرَ حَرارَهً ، وَ لا حَرَّكَ بِحارِّ إِلا هَيَّجَ بُرُودَهً ، وَ لا اعْتَدَلَ بِمُمازِجٍ لِتِلْكَ الطَّبائِعِ إِلا اءَمَدَّ مِنْها كُلَّ ذاتِ داءٍ ، حَتَّي فَتَرَ مُعَلِّلُهُ ، وَ ذَهَلَ مُمَرِّضُهُ ، وَ تَعايا اءَهْلُهُ بِصِفَهِ دائِهِ ، وَ خَرِسُوا عَنْ جَوابِ السّاِئِلينَ عَنْهُ ، وَ تَنازَعُوا دُونَهُ شَجِيَّ خَبَرٍ يَكْتُمُونَهُ ، فَقائِلٌ يَقُولُ هُوَ لِمَا بِهِ ، وَ مُمَنِّ لَهُمْ إِيابَ عافِيَتِهِ ، وَ مُصَبِّرٌ لَهُمْ عَلَي فَقْدِهِ ، يُذَكِّرُهُمْ اءُسَي الْماضِينَ مِنْ قَبْلِهِ ، فَبَيْنَما هُوَ كَذلِكَ عَلَي جَناحٍ مِنْ فِراقِ الدُّنْيا وَ تَرْكِ الْاءَحِبَّهِ ، إِذْ عَرَضَ لَهُ عارِضٌ مِنْ غُصَصِهِ فَتَحَيَّرَتْ نَوافِذُ فِطْنَتِهِ ، وَ يَبِسَتْ رُطُوبَهُ لِسانِهِ ، فَكَمْ مِنْ مُهِمِّ مِنْ جَوابِهِ عَرَفَهُ فَعَيَّ عَنْ رَدِّهِ ، وَ دُعاءٍ مُؤْلِمٍ بِقَلْبِهِ سَمِعَهُ فَتَصامَّ عَنْهُ مِنْ كَبِيرٍ كانَ يُعَظِّمُهُ ، اءَوْ صَغِيرٍ كانَ يَرْحَمُهُ ، وَ إِنَّ لِلْمَوْتِ لَغَمَراتٍ هِيَ اءَفْظَعُ مِنْ اءَنْ تُسْتَغْرَقَ بِصِفَهٍ ، اءَوْ تَعْتَدِلَ عَلَي عُقُولِ اءَهْلِ الدُّنْيَا . ﴿١﴾
شگفتا ، چه مقصدي دور و چه ديداركنندگاني غافل و چه كاري بزرگ و رسوا كننده . جايگاه مردگان را از آنان تهي پنداشتند و آنان عجب اندرزدهندگاني هستند از جايي دور آنها را طلب نمودند ، آيا بر گورهاي پدرانشان مي بالند يا به فزوني مردگانشان بر يكديگر مي نازند . مي خواهند كه آن پيكرهاي بي جان و بي جنبش بازگردند ، حال آنكه ، آنها اگر مايه عبرت باشند ، بهتر از آن است كه موجب مباهات . و اگر بر آستان ذلتشان نشانند خردمندانه تر از آن است كه بر سرير عزت فرابرند . هر آينه آنها را با چشمان كم سوي خود نگريستند و درباره آنها به ورطه جهالت فرو افتادند . اگر از رواقهاي آن سراهاي ويران شده و آن زمينهاي خالي افتاده بپرسند ، خواهند گفت كه خداوندانشان گمگشته و بي نشان به زير زمين خفتند و شما نادانان نيز از پي آنها خواهيد رفت . اينك بر كله هاي آنان پاي مي نهيد و بر روي پيكرهاشان بذر مي افشانيد و آنچه را از متاع دنيوي بر جاي نهاده اند ، مي چريد و در خانه هاي ويرانشان جاي مي كنيد . روزهايي كه ميان شما و ايشان است ، بر حال شما مي گريند و مويه مي كنند . آنها پيش از شما به جايي كه رخت خواهيد كشيد ، رخت كشيده اند و زودتر از شما به آبشخورتان رسيده اند . آنان را مقامهاي عزت و افتخار بود . هم پادشاه بودند و هم رعيت . در درون عالم برزخ راه پيمودند . مقهور زمين شدند . زمين گوشتهاشان را خورد و خونهاشان را آشاميد . آنان در شكاف گورهايشان چون جمادي مانده اند ، بي هيچ بالندگي و نموّي . آنچنان گمگشته كه پيدا نمي شوند . ديگر از صحنه هاي ترسناك نمي ترسند و بر تباهي حال خود محزون نمي شوند و از زلزله ها نگراني ندارند و گوشهايشان بانگ تندرها را نمي شنود . غايبان اند و كس چشم به راهشان نيست و در حضرند و حضور ندارند . مجتمع بودند و متفرق شدند . به هم الفت گرفته بودند و اكنون پراكنده اند . از دوري و درازي راه جايگاهشان نيست كه اخبارشان از يادها رفته و خانه هايشان به خاموشي فرو شده ، بلكه از آن روست ، كه جامي نوشيده اند كه زبان گويايشان را گنگ كرده و گوشهاي شنوايشان را كر ساخته و حركاتشان را به سكون بدل نموده . توان گفت كه اكنون موجوداتي هستند چون بيهشان به خاك افتاده به خواب رفته . همسايگان اند و ، به هم انس نگيرند ، دوستان اند و به ديدار هم نروند . رشته هاي آشناييشان كهنه و فرسوده شده و پيوندهاي برادريشان گسسته است . تنهايند ، هر چند ، در كنار هم اند . در عين نزديكي و دوستي از هم دورند . نه شب را بامدادي مي شناسند و نه روز را ، شبي . اگر در شب يا روز به سفر مرگ رفته باشند همان برايشان جاودانه است . خطرها و سختيهاي سراي آخرتشان را سخت تر از آنچه از آن مي ترسيدند ، به چشم خود ديدند . از صحنه هاي آن چيزهايي ديدند ، بس بزرگتر از آنچه سنجيده بودند . آن دو عاقبت : عاقبت نيك يا عاقبت بد تا رسيدن به جايگاه بازگشتشان بهشت و دوزخ همچنان ، بر دوام است . در آن مدت ، هر چه هست ، بيم است يا اميد . اگر به سخن مي آمدند ، از توصيف آنچه به مشاهدت ديده اند ، عاجز مي بودند . با آنكه آثارشان ناپديد شده و اخبارشان منقطع گرديده باز هم چشمان عبرت پذير ، در آنها مي نگرند و گوشهاي عقل آوازشان را مي شنوند . سخن مي گويند ، ولي نه به زبان . به زبان حال مي گويند كه چهره هاي شاداب ما گرفته و زشت شده و پيكرهاي نرم ما بيجان گرديده . جامه هايي كهنه و فرسوده در برداريم و تنگي جاي به رنجمان افكنده و وحشت ، ميراثي است كه به ما رسيده . سراي خاموش گور بر سرمان ويران گرديده و زيباييهاي جسم ما را محو و نابود كرده زيبايي از چهره هاي ما گريخته و درنگمان در اين سراي وحشت به دراز كشيده . از محنتمان رهايي نبود و اين تنگنا ، كه در آن افتاده ايم ، گشادگي نيافت . اگر از روي عقل حالتشان را تصور كني ، يا آنچه بر تو پوشيده است آشكار گردد ، بنگري كه چسان گوشهايشان از آسيب خزندگان كر گشته و ديدگانشان از خاك پر شده و زبانهايشان در دهانهايشان پس از گشادگي و فصاحت چاك چاك گرديده و دلهاي بيدارشان در سينه هاشان سرد شده و هر يك از اندامهايشان را پوسيدگي تازه اي تباه كرده است و راه رسيدن آفات بر آنها آسان گشته . آري ، اجسادشان دستخوش آفات شده و نه دستي كه از آنان دفاع كند و نه دلي كه برايشان زار بگريد . تو اندوه دلها و چشمهايي را كه خاشاك در آنها افتاده است مي بيني . ايشان را در هر يك از اين شوربختيها و سختيها حالتي است كه دگرگون نمي شود و ناهنجاريهايش از ميان نمي رود . زمين چه پيكرهاي عزيز و خوش آب و رنگ را بلعيده است . آنكه در دنيا متنعم به نعمتها بود و در نوشخواري و لذت به سر مي برد ، در ساعات اندوه ، به شادماني مي گراييد و اگر مصيبتي فرود مي آمد ، او به آرامش پناه مي برد ، زيرا نمي خواست كه زندگي خوش او و لهو و بازيچه اش را گرد غم بر سر نشيند . در همان هنگام كه شادمانه بر رخ دنيا مي خندد و دنيا نيز بر رخ او مي خندد و در سايه ناز و نوش و بي خبري غنوده ، بناگاه ، دست روزگار خار بلا بر دلش فرو كند ، توانش به سستي گرايد و چشمان مرگ از نزديك در او نگرد و به اندوهي ناشناخته و جانكاه دچار آيد و به رنجي پنهاني كه تا آن هنگام از آن خبر نداشت ، گرفتار شود . ضعف و فتور در او پديدار گردد . در اين حال هم ، به تندرستي خود مطمئن است . پس هراسان به آنچه پزشكان عادتا تجويز مي كنند ، روي نهد . چون علاج گرمي به سردي و سردي به گرمي ، ولي داروي سردي ، حرارت را تسكين ندهد و داروي گرمي ، جز سردي ثمره اي ندارد . آميزه اين طبايع ، مزاج را به اعتدال نياورد ، بلكه بر دردها بيفزايد . تا پرستار ناتوان شود و دلداري دهنده سرگشته ماند و خويشاوندان از وصف بيماريش عاجز آيند و در برابر كساني كه از حال او مي پرسند ، هيچ نتوانند گفت . پس ميان خود به كشاكش پردازند كه چگونه حقيقت حالش را از او مخفي دارند . يكي گويد او همواره همين است و راه بهبود بسته است . ديگري اميد مي دهد كه حالش نيكو شود و عافيت باز آيد . ديگري بر فقدان او ديگران را تسليت گويد كه او نيز به گذشتگان تاءسّي كرد . در همان حال كه او مهياي جدايي از دنيا و ترك دوستان است ، ناگاه ، غصه گلويش را بفشارد ، روزنه هاي ادراكش بسته شود و زبانش بخشكد . چه بسا پاسخها كه مي داند و زبانش را ياراي گفتن نيست . چه بسيار سخنان دل آزار كه مي شنود و خود را به كري مي زند . بزرگترها بر سر او نوحه مي كنند و در وصف بزرگواريهايش چيزها مي گويند و خردسالي كه به او مهرباني كرده ، بر او مي گريد . مرگ را ورطه هايي است ، بسي سخت تر از آنكه به وصف آيد يا عقلهاي مردم دنيا توان سنجيدن آن داشته باشد . ﴿١﴾
 
00:00
تکرار:
چند آيه:
سرعت:
زوم:
تنظیمات