بانگ و فرياد وحوش را در بيابانها و نافرماني بندگان را در خلوتها و آمد و شد ماهيان را در درياهاي ژرف و تلاطم آب را در وزش توفانها مي داند . و شهادت مي دهم كه محمد " صلي الله عليه و آله " برگزيده و سفير وحي و پيامبر رحمت اوست . اما بعد . شما را به ترس از خداوندي ، كه آفرينشتان را آغاز كرد ، سفارش مي كنم . خداوندي كه بازگشت شما به اوست . برآمدن نيازهايتان با اوست . اوست منتهاي خواستها و آرزوهاي شما و به سوي اوست ، راه راست شما و او پناهگاه شماست به هنگام بيم و هراس . ترس از خدا ، داروي دلهاي شما و روشنايي باطن شما و درمان بيماري اجساد شما و به صلاح آورنده فساد سينه هاي شما و زداينده آلودگي نفوس شماست . اوست روشنايي چشمان نابينايتان و ايمني دلهايتان از هر بيم و هراس و روشني بخش سياهي تاريكي شما . اطاعت از خداي تعالي را به مثابه جامه زيرين خود سازيد نه جامه رويين ، بلكه ، درون جان خود جاي دهيد . نه تنها جامه زيرين كه درون قلب خود بريد . اطاعت از خدا بايد كه فرمانرواي شما باشد ، در كارهايي كه مي كنيد و آبشخور شما باشد كه به هنگام تشنگي به آنجا مي رويد و ميانجي شما باشد براي دست يافتن به خواسته هايتان و سپر روز وحشت شما و چراغهاي درون گور شما . و آرامش بخش شما در طول وحشتتان و فراخ سازنده گورتان ، جايگاه اندوهبارتان . اطاعت از خدا ، بنده را از آنچه او را تلف مي كند و به هلاكت مي رساند ، نگه مي دارد و از مخافتگاهها كه بر سر راه اوست ، مي رهاند و از تابش آتش دوزخ در امان مي دارد . هر كه دست در دامن تقوا زند ، سختيهايي كه به او نزديك شده اند دور گردند و ناكاميها و مرارتها به كاميابيها و شيرينيها بدل گردد و امواج محن كه گرداگردش را گرفته اند ، فروكش كنند و دشواريها به آسانيها گرايند و باران كرامت پروردگار كه منقطع شده بود از نو باريدن گيرد و رحمت حق كه از او رميده بود بدو روي آورد و چشمه هاي نعمت كه خشكيده بود روان گردد و باران اندك بركت قطره هاي درشت شود و ببارد . پس بترسيد از خداوندي كه شما را به مواعظ خود بهره مند گردانيد و به وسيله پيامبرانش اندرز داد . و نعمت و احسان خويش بر شما ارزاني داشت . براي پرستش او خود را خوار داريد و حق طاعت او بگزاريد . و اين اسلام دين خداست ، كه آن را براي خود برگزيد و به نظر عنايت خويش در آن نگريست و پرورش داد . بهترين آفريدگان خود را براي تبليغ آن اختيار كرد . و ستونهاي آن را بر بنياد دوستي خود برپاي داشت و به عزت و غلبه او ، دينهاي ديگر را خوار ساخت و با برافراشتن آن ملتهاي ديگر را فرو داشت . با گرامي داشت آن دشمنانش را پست نمود و با ياري كردن آن ، معارضانش را فرو گذاشت . پايه هايش را محكم ساخت تا اركان گمراهي فرو ريزد . تشنه كامان را از آبگيرهاي آن سيراب نمود و آبگيرها را براي بردارندگان آب پر ساخت . سپس ، آن را به گونه اي استواري بخشيد كه دستگيره اش را گسستن نباشد و حلقه هايش را گشودن نبود و شالوده اش منهدم نگردد و ستونهايش فرو نيفتند و درختش از ريشه برنيايد و زمانش به پايان نرسد و قوانينش كهنه و محو و شاخه هايش بريده نگردد . و راههايش تنگ و گذار دشتهاي هموارش دشوار نشود و رنگ كدورت نگيرد و استقامتش كجي نپذيرد و چوب مستقيم آن خميده نگردد . راههاي گشاده اش به تنگنا بدل نشود و چراغهاي فروزانش خاموشي نگيرد . و شيرينيش به تلخي نگرايد . اسلام را ستونهايي است كه خدا پايه هايشان را بر بنيان حقيقت استوار ساخته . چشمه هايي است با جوشش فراوان و چراغهايي است با پرتوي تابان و نشانه هايي است كه مسافرانش بدان راه جويند و علامتهايي است براي گمگشتگان در راهها . و آبشخوري است كه هر كه بدان در آيد ، سيراب شود . خداوند نهايت خشنودي و بلندترين نقطه ستونهاي اديان خود را در آن قرار داد . و عاليترين درجه اطاعت از خود را در پيروي آن نهاد . دين اسلام در نزد خدا ديني است با اركاني استوار و بنياني رفيع و برهاني روشن و چراغي تابان و قدرتي پيروزمند و نشانه هايي بلند ، كه كس را ياري خلاف آن نيست . پس بزرگش داريد و پيرويش كنيد و حقش را ادا نماييد و در موضع عز خود جايش دهيد . خداي سبحان ، محمد " صلي الله عليه و آله " را بحق به رسالت فرستاد در زماني كه دنيا را سپري شدن نزديك بود و آخرت روي آورده بود و جهان روشن و شادمان روي به تاريكي داشت و مردم دنيا به مشقت افتاده و جاي امن و راحتشان به خشونت گراييده ، دنيا را ويراني نزديك شده ، مدت عمرش به سر رسيده و نشانه هاي نابوديش پديدار گشته و از مردمش بريده و حلقه هاي پيوندشان گسسته و عوامل در هم ريختنش ، بسيار و آثار رستگاري ، ناپيدا و عيبهايش آشكار و مدت دراز عمرش كوتاه شده بود . در اين هنگام ، خداوند ، رسالت خويش را به او ابلاغ كرد تا امتش را ارجمندي كرامت كند و مردم زمانش را به بهار زندگي رساند و يارانش را سربلند سازد و ياورانش را مشرّف گرداند . پس قرآن را بر او نازل كرد ، نوري كه چراغهايش خاموش نشود . چراغي كه فروزندگيش كاستي نيابد ، دريايي كه ژرفايش دانسته نگردد و راهي كه رونده اش را گمراه نكند و پرتوي كه روشناييش تاريكي نگيرد و فرقاني كه برهانش خاموشي نپذيرد و بنياني كه اركانش ويران نگردد و شفايي كه در آن بيم بيماري نباشد و پيروزيي كه يارانش منهزم نگردند و حقي كه ياورانش مغلوب و خوار نشوند . معدن ايمان است و عين ايمان ، چشمه هاي علم است و درياهاي آن ، باغهاي عدل است و آبگيرهاي آن ، سنگ بناي اسلام است و شالوده آن ، واديهاي حق است و دشتهاي هموار آن . دريايي است كه بردارندگان آب خاليش نسازند چشمه هايي است ، كه هر چه از آب آن كشند ، پايان نپذيرد . آبشخوري است كه هر چه از آن آب برگيرند ، فروكش نكند . و منزلهايي است كه مسافران ، راه آن گم ننمايند و نشانه هايي است كه از چشم روندگان پوشيده نماند و پشته هايي است كه قصدكنندگان از آن درنگذرند . خداي تعالي ، آن را فرونشاننده تشنگي عالمان گردانيد و بهار دلهاي جويندگان فهم حقايق و مقصد و مقصود صالحان و دارويي كه پس از آن دردي نيايد و نوري كه با آن ظلمت نبود و ريسماني كه دستگيره هاي آن محكم است و پناهگاهي بلند و استوار و پيروزي براي هر كه بدان تولّا جويد و امن و سلامت ، براي هر كه بدان داخل شود و هدايت براي هر كه بدان اقتدا كند و عذر خواه كسي كه بدان انتساب جويد و برهان براي كسي كه بدان سخن گويد و شاهد براي هر كه بدان مخاصمه نمايد و غلبه براي هر كه آن را حجت خود سازد و نگه دارنده كسي كه به آن عمل كند و مركب براي كسي كه آن را به كار دارد و نشانه براي كسي كه نشانه جويد و سپر براي هر كه خود را در پناه آن آرد و دانش براي هر كه به خاطر سپارد و حديث براي هر كه روايت كند و حكم براي هر كه داوري نمايد . نهج البلاغه - خطبه هاي حضرت عليه السلام نهج البلاغه - خطبه هاي حضرت عليه السلام ﴿١﴾