خطبه ها

و من كلام له ع خاطَبَ بِهِ اءَهْلَ الْبَصرَهِ عَلي جَهَهِ اقْتِصاصِ الْملاحِمِ : فَمَنِ اسْتَطاعَ عِنْدَ ذلِكَ اءَنْ يَعْتَقِلَ نَفْسَهُ ، عَلَي اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَلْيَفْعَلْ ، فَإِنْ اءَعْتُمُونِي فَإِنِّي حامِلُكُمْ إِنْ شاءَ اللَّهُ عَلَي سَبِيلِ الْجَنَّهِ وَ إِنْ كانَ ذا مَشَقَّهٍ شَدِيدَهٍ ، وَ مَذاقَهٍ مَرِيرَهٍ . وَ اءَمّا فُلانَهُ فَاءَدْرَكَها رَاءْيُ النِّساءِ ، وَ ضِغْنٌ غَلا فِي صَدْرِها كَمِرْجَلِ الْقَيْنِ ، وَ لَوْ دُعِيَتْ لِتَنالَ مِنْ غَيْرِي مَا اءَتَتْ إِلَيَّ لَمْ تَفْعَلْ ، وَ لَها بَعْدُ حُرْمَتُها الْاءُولي ، وَ الْحِسابُ عَلَي اللَّهِ تَعَالَي مِنْهُ : سَبِيلٌ اءَبْلَجُ الْمِنْهاجِ ، اءَنْوَرُ السِّراجِ ، فَبِالْإِيمانِ يُسْتَدَلُّ عَلَي الصّالِحاتِ ، وَ بِالصّالِحاتِ يُسْتَدَلُّ عَلَي الْإِيمانِ ، وَ بِالْإِيمَانِ يُعْمَرُ الْعِلْمُ ، وَ بِالْعِلْمِ يُرْهَبُ الْمَوْتُ ، وَ بِالْمَوْتِ تُخْتَمُ الدُّنْيا ، وَ بِالدُّنْيا تُحْرَزُ الْآخِرَهُ ، وَ بِالْقِيامَهِ تُزْلَفُ الْجَنَّهُ لِلْمُتَّقِينَ ، وَ تُبَرَّزُ الْجَحِيمُ لِلْغاوِينَ ، وَ إِنَّ الْخَلْقَ لا مَقْصَرَ لَهُمْ عَنِ الْقِيامَهِ ، مُرْقِلِينَ فِي مِضْمارِها إِلَي الْغايَهِ الْقُصْوي . وَ مِنْهُ : قَدْ شَخَصُوا مِنْ مُسْتَقَرِّ الْاءَجْداثِ ، وَ صارُوا إِلي مَصائرِ الْغاياتِ ، لِكُلِّ دارٍ اءَهْلُها ، لا يَسْتَبْدِلُونَ بِها وَ لا يُنْقَلُونَ عَنْها وَ إِنَّ الْاءَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ لَخُلُقانِ مِنْ خُلُقِ اللَّهِ سُبْحانَهُ ، وَ إِنَّهُما لا يُقَرِّبانِ مِنْ اءَجَلٍ ، وَ لا يَنْقُصانِ مِنْ رِزْقٍ ، وَ عَلَيْكُمْ بِكِتابِ اللَّهِ ، فَإِنَّهُ الْحَبْلُ الْمَتِينُ ، وَ النُّورُ الْمُبِينُ ، وَ الشِّفاءُ النّافِعُ ، وَ الرِّيُّ النّاقِعُ ، وَ الْعِصْمَهُ لِلْمُتَمَسِّكِ ، وَ النَّجاهُ لِلْمُتَعَلِّقِ ، لا يَعْوَجُّ فَيُقامَ ، وَ لا يَزِيغُ فَيُسْتَعْتَبَ ، وَ لا يُخْلِقُهُ كَثْرَهُ الرَّدِّ وَ وُلُوجُ السَّمْعِ ، مَنْ قالَ بِهِ صَدَقَ ، وَ مَنْ عَمِلَ بِهِ سَبَقَ . وَ قامَ إ لَيهِ رَجُلْ وَ قالَ : اءخْبِرْنا عَنِ الْفِتْنَهِ ، وَ هَلْ سَاءَلْتَ رَسُولَ اللّهِ صَلَّي اللّهِ علَيْهِ وَ آلِهِ ؟ فَقالَ عَلَيْهِالسَّلامُ : إِنَّهُ لَمَّا اءَنْزَلَ اللَّهُ سُبْحانَهُ قَوْلَهُ : " الم اءَحَسِبَ النّاسُ اءَنْ يُتْرَكُوا اءَنْ يَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ " عَلِمْتُ اءَنَّ الْفِتْنَهَ لا تَنْزِلُ بِنا وَ رَسُولُ اللَّهِ صَلّي اللّهُ عَلَيهِ وَ آلِه بَيْنَ اءَظْهُرِنا ، فَقُلْتُ يا رَسُولَ اللَّهِ ، ما هَذِهِ الْفِتْنَهُ الَّتِي اءَخْبَرَكَ اللَّهُ بِها ؟ فَقالَ : " يا عَلِيُّ إِنَّ اءُمَّتِي سَيُفْتَنُونَ مِنْ بَعْدِي " فَقُلْتُ يا رَسُولُ اللَّهِ اءَوَ لَيْسَ قَدْ قُلْتَ لِي يَوْمَ اءُحُدٍ حَيْثُ اسْتُشْهِدَ مَنِ اسْتُشْهِدَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَ حِيزَتْ عَنِّي الشَّهادَهُ ، فَشَقَّ ذلِكَ عَلَيَّ ، فَقُلْتَ لِي : " اءَبْشِرْ فَإِنَّ الشَّهادَهَ مِنْ وَرائِكَ " فَقالَ لِي : " إِنَّ ذلِكَ لَكَذلِكَ فَكَيْفَ صَبْرُكَ إِذن " فَقُلْتُ : يا رَسُولَ اللَّهِ ، لَيْسَ هَذا مِنْ مَواطِنِ الصَّبْرِ ، وَ لكِنْ مِنْ مَواطِنِ الْبُشْري وَ الشُّكْرِ ، وَ قالَ : " يا عَلِيُّ إِنَّ الْقَوْمَ سَيُفْتَنُونَ بَعْدِي بِاءَمْوالِهِمْ ، وَ يَمُنُّونَ بِدِينِهِمْ عَلَي رَبِّهِمْ ، وَ يَتَمَنَّوْنَ رَحْمَتَهُ ، وَ يَاءْمَنُونَ سَطْوَتَهُ ، وَ قيَسْتَحِلُّونَ حَرامَهُ بِالشُّبُهاتِ الْكاذِبَهِ وَ الْاءَهْواءِ السّاهِيَهِ ، فَيَسْتَحِلُّونَ الْخَمْرَ بِالنَّبِيذِ ، وَ السُّحْتَ بِالْهَدِيَّهِ ، وَ الرِّبا بِالْبَيْعِ قُلْتُ : يا رَسُولَ اللَّهِ ، فَبِاءَيِّ الْمَنازِلِ اءُنْزِلُهُمْ عِنْدَ ذَلِكَ ؟ اءَبِمَنْزِلَهِ رِدَّهٍ اءَمْ بِمَنْزِلَهِ فِتْنَهٍ ؟ فَقالَ بِمَنْزِلَهِ فِتْنَهٍ . ﴿١﴾

در آن هنگام هنگام وقوع فتنه ها هر كه تواند كه خويشتن را به اطاعت پروردگار وادارد ، چنان كند . اگر از من فرمان ببريد ، اگر خدا خواهد شما را به راه بهشت مي برم ، هر چند راه سخت و با تلخكامي آميخته باشد . اما بر فلان زن ، انديشه زنان غلبه يافت و كينه در سينه او جوشيدن گرفت ، همچون بوته آهنگران كه در آن فلز گدازند اگر او را فرا مي خواندند كه آنچه با من كرد با ديگري كند ، نمي پذيرفت . به هر حال ، حرمتي كه در نخست داشت همچنان ، بر جاي است و حساب او با خداست . از همين سخنان : ايمان راهي است روشن و واضح ، با چراغي پرتو افكن . به ايمان است كه به كارهاي نيكو راه توان برد و به كارهاي نيكوست كه ايمان را توان دانست . ايمان ، سبب آباداني علم است و مردم به علم است كه از مرگ مي ترسند و به مرگ ، زندگي دنيا به پايان مي رسد و به وسيله دنيا آخرت به دست آيد " و به سبب قيامت ، بهشت براي نيكوكاران نزديك آورده شود و جهنم براي عصيانگران افروخته گردد " جايي نيست كه مردم را از قيامت باز دارد . مردم در ميدان قيامت مي تازند تا به نهايتش رسند . هم از اين سخن : از قرارگاه گور بيرون آيند و به آنجا كه پايان مقصدشان است به راه افتند . هر سرايي را مردمي است كه آن سراي را به سراي ديگر بدل نكنند و خود از آنجا به جاي ديگر نروند . امر به معروف و نهي از منكر ، دو صفت از صفات پروردگار عزّ و جلّاند كه نه نزديك شدن اجل را سبب شوند و نه از رزق كاهند . بر شما باد به كتاب خدا كه ريسمان محكم است و نور آشكار و داروي شفابخش ، فرونشاننده تشنگيهاست و ، هر كس را كه در آن چنگ زند ، نگه دارد و هر كه بدان درآويزد ، رهايي يابد . كژي نپذيرد تا نيازش به راست كردن باشد ، و از حق عدول نكند تا به راه حقش بازگردانند . هر چند ، كه بر زبانها تكرار شود يا در گوشها فرو شود كهنه نگردد . هر كه از آن سخن گويد ، راست گويد و هر كه بدان عمل كند ، پيش افتد . مردي برخاست و گفت : يا اميرالمؤ منين ما را از فتنه خبر ده . آيا در اين باب از رسول الله " صلي اللّه عليه و آله " سخني پرسيده اي ؟ فرمود : هنگامي كه اين آيه نازل شد " آيا مردم پنداشته اند كه چون بگويند ايمان آورديم رها شوند و ديگر آزمايش نشوند " 44 " دانستم ، كه تا رسول الله " صلي اللّه عليه و آله " در ميان ماست ، فتنه اي بر ما فرود نيايد . پرسيدم : يا رسول الله ، اين فتنه اي كه خدا از آن خبر داده چيست ؟ گفت : يا علي ، امّت من بعد از من گرفتار فتنه خواهد شد . گفتم : يا رسول الله ، آيا تو در روز احد كه جماعتي از مسلمانان به شهادت رسيده بودند ، و من شهيد نشده بودم و اين بر من دشوار مي آمد ، مرا نگفتي : بشارت باد تو را كه شهادت در پي توست ؟ پيامبر " صلي اللّه عليه و آله " مرا گفت : چنين است كه گويي . در آن هنگام چگونه صبر خواهي كرد ؟ گفتم : يا رسول الله ، آنجا جاي صبر نيست ، بلكه جاي شادماني و سپاسگزاري است . گفت : يا علي ، اين مردم فريفته داراييهاي خود شوند و از اينكه دين خدا را پذيرفته اند بر خداي منت نهند و رحمت او را تمنّا كنند و از خشم او خود را در امان پندارند . با شبهتهاي دروغ و هواهاي سهوآميز ، حرام خدا را حلال شمارند و شراب را نبيد نام نهند و حلال كنند و ربا را عنوان خريد و فروخت دهند . رشوه را هديه خوانند . گفتم : يا رسول الله ، در آن زمان مردم را در چه پايگاهي فرود آرم : از دين برگشتگان يا فريب خوردگان . فرمود ، آنها را در پايگاه فريب خوردگان بنشان . ﴿١﴾