و من خطبه له ع حَتَّي بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّدا صَلّي اللّهُ عَلَيهِ وَ آلِه شَهِيدا وَ بَشِيرا وَ نَذِير ، ا خَيْرَ الْبَرِيَّهِ طِفْلاً ، وَ اءَنْجَبَهَا كَهْلاً ، وَ اءَطْهَرَ الْمُطَهَّرِينَ شِيمَهً ، وَ اءَجْوَدَ الْمُسّتَمْطَرِينَ دِيمَهً ، فَمَا احْلَوْلَتْ لَكُمُ الدُّنْيَا فِي لَذَّتِهَا ، وَ لاَ تَمَكَّنْتُمْ مِنْ رَضَاعِ اءَخْلاَفِهَا ، إِلا مِنْ بَعْدِ مَا صَادَفْتُمُوهَا جَائِلاً خِطَامُهَا ، قَلِقا وَضِينُهَا ، قَدْ صَارَ حَرَامُهَا عِنْدَ اءَقْوَامٍ بِمَنْزِلَهِ السِّدْرِ الْمَخْضُودِ ، وَ حَلاَلُهَا بَعِيدا غَيْرَ مَوْجُودٍ ، وَ صَادَفْتُمُوهَا ، وَ اللَّهِ ، ظِلًّا مَمْدُود ، ا إِلَي اءَجْلٍ مَعْدُودٍ ، فَالْاءَرْضُ لَكُمْ شَاغِرَهٌ وَ اءَيْدِيكُمْ فِيهَا مَبْسُوطَهٌ ، وَ اءَيْدِي الْقَادَهِ عَنْكُمْ مَكْفُوفَهٌ ، وَ سُيُوفُكُمْ عَلَيْهِمْ مُسَلَّطَهٌ ، وَ سُيُوفُهُمْ عَنْكُمْ مَقْبُوضَهٌ . اءَلاَ وَ إِنَّ لِكُلِّ دَمٍ ثَائِرا ، وَ لِكُلِّ حَقِّ طَالِبا ، وَ إِنَّ الثَّائِرَ فِي دِمَائِنَا كَالْحَاكِمِ فِي حَقِّ نَفْسِهِ ، وَ هُوَ اللَّهُ الَّذِي لاَ يُعْجِزُهُ مَنْ طَلَبَ ، وَ لاَ يَفُوتُهُ مَنْ هَرَبَ ، فَأُقْسِمُ بِاللَّهِ يَا بَنِي اءُمَيَّهَ عَمَّا قَلِيلٍ لَتَعْرِفُنَّهَا فِي اءَيْدِي غَيْرِكُمْ وَ فِي دَارِ عَدُوِّكُمْ . اءَلاَ إِنَّ اءَبْصَرَ الْاءَبْصَارِ مَا نَفَذَ فِي الْخَيْرِ طَرْفُهُ ، اءَلاَ إِنَّ اءَسْمَعَ الْاءَسْمَاعِ مَا وَعَي التَّذْكِيرَ وَ قَبِلَهُ . اءَيُّهَا النَّاسُ اسْتَصْبِحُوا مِنْ شُعْلَهِ مِصْبَاحٍ وَاعِظٍ مُتَّعِظٍ وَ امْتَاحُوا مِنْ صَفْوِ عَيْنٍ قَدْ رُوِّقَتْ مِنَ الْكَدَرِ . عِبَادَ اللَّهِ لاَ تَرْكَنُوا إِلَي جَهَالَتِكُمْ وَ لاَ تَنْقَادُوا لِاءَهْوَائِكُمْ فَإِنَّ النَّازِلَ بِهَذَا الْمَنْزِلِ نَازِلٌ بِشَفَا جُرُفٍ هَارٍ يَنْقُلُ الرَّدَي عَلَي ظَهْرِهِ مِنْ مَوْضِعٍ إِلَي مَوْضِعٍ لِرَاءْيٍ يُحْدِثُهُ بَعْدَ رَاءْيٍ يُرِيدُ اءَنْ يُلْصِقَ مَا لاَ يَلْتَصِقُ وَ يُقَرِّبَ مَا لاَ يَتَقَارَبُ فَاللَّهَ اللَّهَ اءَنْ تَشْكُوا إِلَي مَنْ لاَ يُشْكِي شَجْوَكُمْ وَ لاَ يَنْقُضُ بِرَاءْيِهِ مَا قَدْ اءَبْرَمَ لَكُمْ . إِنَّهُ لَيْسَ عَلَي الْإِمَامِ إِلا مَا حُمِّلَ مِنْ اءَمْرِ رَبِّهِ الْإِبْلاَغُ فِي الْمَوْعِظَهِ وَ الاِجْتِهَادُ فِي النَّصِيحَهِ وَ الْإِحْيَاءُ لِلسُّنَّهِ وَ إِقَامَهُ الْحُدُودِ عَلَي مُسْتَحِقِّيهَا وَ إِصْدَارُ السُّهْمَانِ عَلَي اءَهْلِهَا فَبَادِرُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِ تَصْوِيحِ نَبْتِهِ وَ مِنْ قَبْلِ اءَنْ تُشْغَلُوا بِاءَنْفُسِكُمْ عَنْ مُسْتَثَارِ الْعِلْمِ مِنْ عِنْدِ اءَهْلِهِ وَ انْهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ وَ تَنَاهَوْا عَنْهُ فَإِنَّمَا اءُمِرْتُمْ بِالنَّهْيِ بَعْدَ التَّنَاهِي . ﴿١﴾
تا اينكه محمد " صلي اللّه عليه و آله " را به رسالت فرستاد . گواه ، مژده دهنده و ، بيم دهنده . او در خردسالي بهترين مردمان بود و چون به سن كمال رسيد ، برگزيده ترين آنها . به سرشت ، پاكتر از همه پاكان بود . باران نرم بخشش او بيش از هر بخشنده اي تشنگان را سيراب مي نمود . پس ، دنيا به كامتان شيرين نگرديد و خوردن شير پستانهايش برايتان ميسّر نشد ، مگر آنگاه كه آن را چون اشتري يافتيد ، گسسته مهار ، كه از لاغري تنگش سست و لغزان بود . در نزد اقوامي ، حرامش به مثابه درخت سدري از خار پيراسته و حلالش دور از دسترس و ناياب . به خدا سوگند ، كه دنياي شما چونان سايه اي است تا زماني معين بر زمين گسترده . عرصه زمين خالي افتاده و بي صاحب و ، دست شما بر آن گشاده ، و دست پيشوايان واقعي را بر شما بسته اند ، زيرا شمشيرهاي شما بر آنان مسلط است و شمشيرهاي آنها از شما برداشته . بدانيد ، كه هر خوني را طلب كننده خوني است و هر حقي را جوينده اي . آنكه به خونخواهي ما بر مي خيزد ، در ميان شما چنان داوري كند كه گويي در حق خود داوري مي كند . او خدايي است كه هر كه را كه خواهد كه به دست آورد ، توان گريختنش نيست و هر كه بگريزد از او رهايي نيابد . اي بني اميه ، به خدا سوگند مي خورم ، كه بزودي دنيا را خواهيد يافت كه در دست ديگري است غير از شما و ، در سراي دشمنان شماست . بدانيد ، كه بيناترين چشمها ، چشمي است كه نظرش در خير باشد و شنواترين گوشها گوشي است كه پند نيوشد و بپذيرد . اي مردم از شعله چراغ آن اندرز دهنده اي كه خود به آنچه مي گويد عمل مي كند فروغ گيريد . و از آن چشمه اي آب برگيريد كه آبش صافي و گواراست نه تيره گون و گل آلود . اي بندگان خدا ، به نادانيهاي خود ميل و اعتماد مكنيد و در پي هواهاي نفس مرويد ، كه آنكه در چنين منزلي فرود آيد ، به كسي ماند كه بر كناره آب برده رودي فرود آمده كه هر لحظه بيم فرو ريختنش باشد . بار هلاكت خود را بر دوش گرفته از جايي به ديگر جاي مي برد . زيرا هر بار راءيي ديگر مي دهد و مي خواهد چيزي را كه سازوار نيست ، سازوار سازد و آنچه به نزديك نمي آيد به نزديك آورد . خدا را ، شكايت به نزد كسي مبريد كه اندوه شما نزدايد و نيازتان بر نياورد . و آنچه را كه براي شما مبرم و محكم است با راءي فاسد خود نقص كرده بشكند . هر آينه ، آنچه بر عهده امام است ، اين است كه آنچه را كه خداوند به او فرمان داده به جا آورد چون ، رساندن مواعظ و سعي در نيكخواهي و احياي سنت پيامبر و اقامه حدود خدا بر كساني كه سزاوار آن هستند و اداي حق هر كس از بيت المال . پس به تحصيل علم بشتابيد ، پيش از آنكه كشته اش خشك شود . و پيش از آنكه به خود پردازيد و از بر گرفتن ثمره علم از صاحبان حقيقيش محروم مانيد . خود مرتكب كارهاي ناپسند مشويد و ديگران را از ارتكاب آن باز داريد . زيرا شما ماءمور شده ايد كه نخست خود از منكر بپرهيزيد و سپس ، ديگران را از ارتكاب آن نهي كنيد . ﴿١﴾