خطبه ها

و من خطبه له ع انْظُرُوا إ لَي الدُّنْيَا نَظَرَ الزَّاهِدِينَ فِيهَا ، الصَّادِفِينَ عَنْهَا ، فَإِنَّهَا وَ اللَّهِ عَمّا قَلِيلٍ تُزِيلُ الثَّاوِيَ السَّاكِنَ ، وَ تَفْجَعُ الْمُتْرَفَ الْآمِنَ ، لا يَرْجِعُ ما تَوَلَّي مِنْها فَاءَدْبَرَ ، وَ لا يُدْري ما هُوَ آتٍ مِنْها فَيُنْتَظَرَ ، سُرُورُها مَشُوبٌ بِالْحُزْنِ ، وَ جَلَدُ الرِّجَالِ فِيها إ لَي الضَّعْفِ وَ الْوَهْنِ ، فَلا يَغُرَّنَّكُمْ كَثْرَهُ مَا يُعْجِبُكُمْ فِيها ، لِقِلَّهِ مَا يَصْحَبُكُمْ مِنْهَا . رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً تَفَكَّرَ فَاعْتَبَرَ ، وَ اعْتَبَرَ فَاءَبْصَرَ ، فَكَاءَنَّ ما هُوَ كائِنٌ مِنَ الدُّنْيَا عَنْ قَلِيلٍ لَمْ يَكُنْ ، وَ كَاءَنَّ ما هُوَ كائِنٌ مِنَ الْآخِرَهِ عَمّا قَلِيلٍ لَمْ يَزَلْ ، وَ كُلُّ مَعْدُودٍ مُنْقَضٍ ، وَ كُلُّ مُتَوَقَّعٍ آتٍ وَ كُلُّ آتٍ ، قَرِيبٌ دَانٍ . مِنْهَا : الْعالِمُ مَنْ عَرَفَ قَدْرَهُ ، وَ كَفي بِالْمَرْءِ جَهْلاً اءَنْ لا يَعْرِفَ قَدْرَهُ ، وَ إِنَّ مِنْ اءَبْغَضِ الرِّجَالِ إ لَي اللَّهِ تَعَالَي لَعَبْدا وَكَلَهُ اللَّهُ إِلَي نَفْسِهِ ، جَائِرا عَنْ قَصْدِ السَّبِيلِ ، سَائِرا بِغَيْرِ دَلِيلٍ ، إِنْ دُعِيَ إ لَي حَرْثِ الدُّنْيَا عَمِلَ ، وَ إ نْ دُعِيَ إ لَي حَرْثِ الْآخِرَهِ كَسِلَ ، كَاءَنَّ ما عَمِلَ لَهُ وَاجِبٌ عَلَيْهِ وَ كَاءَنَّ ما وَني فِيهِ سَاقِطٌ عَنْهُ . وَ مِنْهَا : وَ ذَلِكَ زَمَانٌ لا يَنْجُو فِيهِ إِلا كُلُّ مُؤْمِنٍ نُوَمَهٍ ، إ نْ شَهِدَ لَمْ يُعْرَفْ ، وَ إ نْ غابَ لَمْ يُفْتَقَدْ اءُولَئِكَ مَصَابِيحُ الْهُدَي ، وَ اءَعْلاَمُ السُّرَي ، لَيْسُوا بِالْمَسَايِيحِ ، وَ لا الْمَذَايِيعِ الْبُذُرِ ، اءُولَئِكَ يَفْتَحُ اللَّهُ لَهُمْ اءَبْوابَ رَحْمَتِهِ ، وَ يَكْشِفُ عَنْهُمْ ضَرَّاءَ نِقْمَتِهِ . اءَيُّهَا النَّاسُ ، سَيَأْتِي عَلَيْكُمْ زَمانٌ يُكْفَأُ فِيهِ الْإِسْلاَمُ كَما يُكْفَأُ الْإِنَاءُ بِما فِيهِ ، اءَيُّهَا النَّاسُ إ نَّ اللَّهَ قَدْ اءَعَاذَكُمْ مِنْ اءَنْ يَجُورَ عَلَيْكُمْ ، وَ لَمْ يُعِذْكُمْ مِنْ اءَنْ يَبْتَلِيَكُمْ ، وَ قَدْ قالَ جَلَّ مِنْ قائِلٍ : إ نَّ فِي ذ لِكَ لاَي اتٍ وَ إ نْ كُنّ ا لَمُبْتَلِينَ . قال السيد الشريف اءمَا قَوْلُهُ ع : " كُل مُؤ مِن نُوَمَهٍ " فَإ نَّما اءَرادَ بِهِ الْحامِلَ الذَّكْرِ الْقَلِيلَ الشَّرِ ، وَ الْمَسايِيحُ جَمْعُ مِسْياح ، وَ هُوَ الَّذِي يَسيِحُ بَيْنَ الناسَ بِالْفسادِ وَ النَّمائِمِ ، وَ الْمَذايِيعُ جَمْعُ مِذْياعٍ ، وَ هُو الذي إ ذا سَمِعَ لِغَيرِه بِفاحِشَه اءَذاعَها وَ نوَهَّ بِها ، وَ الْبُذُرُجَمْعَ بَذُورٍ ، وَ هُو الَّذِي يَكْثَرَ سَفَهُهُ وَ يَلْغُو مَنْطِقُهُ . ﴿١﴾

به اين دنيا به همان چشم بنگريد كه زاهدان و روي برتافتگان از آن ، در آن مي نگرند . زيرا ، به خدا سوگند ، پس از اندك زماني ، كساني را كه در آن جا خوش كرده اند ، بيرون مي راند و صاحبان نعمت و امنيت را به رنج و درد گرفتار مي سازد . هر چه از آن پشت كرده و رفته است ، باز نمي گردد و كس نمي داند كه آنچه در راه آمدن است چيست ، تا چشم به راه آمدنش باشد . شاديش به اندوه آميخته است و دليري و چالاكي مردانش به ضعف و سستي مي گرايد . نفريبد شما را آنهمه چيزهايي كه به اعجابتان وامي دارد ، زيرا ، زمان همراهي آنها با شما اندك است . رحمت خداوند بر كسي كه بينديشد و عبرت گيرد و چون عبرت گرفت ، ديده دلش گشوده شود . گويي ، هر چه در دنيا موجود است ، پس از اندك زماني از ميان خواهد رفت و ، هر چه از آخرت است ، هرگز زوال نيابد . هر چه به شمار در آيد ، پايان يافتني است و هر چه انتظارش را برند ، آمدني است " و هر چه آمدني است زودا كه از راه برسد " و هم از اين خطبه : دانا كسي است كه پايگاه خود را بشناسند . نشان نادان بودن انسان همين بس ، كه پايگاه خود نشناسد . دشمنترين مردمان در نزد خدا ، بنده اي است كه خدا او را به خود واگذارد و او پاي از راه راست بيرون هشته ، بي هيچ راهنمايي ، راه مي پيمايد . اگر به مزرعه دنيايش فراخوانند به كار پردازد و اگر به مزرعه آخرتش فراخوانند ، اظهار ملالت و كاهلي كند ، چنانكه گويي ، كار مزرعه دنيا بر او واجب است و كار آخرت ، كه هر بار به تاءخيرش مي افكند ، وظيفه او نيست . و هم از اين خطبه : در آن زمان كه در پيش است ، رهايي نيابد ، مگر آن مؤ مني كه گمنام زيسته باشد و شرّ او به كس نرسد . اگر در جمعي حاضر آيد ، نشناسندش و اگر از آنجا برود به جستجويش برنخيزند . چنين كسان ، چراغهاي هدايت اند و براي كساني كه در تاريكي گرفتارند ، نشانه هاي روشن . اينان سخن يكي به ديگري نبرند و عيوب نهان كسان آشكار نسازند . در آنها نشاني از سفاهت نيست . خداوند درهاي رحمتش را به روي آنان گشاده است و سختي عقوبت و سخط خويش از آنان برمي دارد . اي مردم ، بزودي زماني بر شما خواهد آمد ، كه اسلام همانند ظرفي شود كه وارونه اش كرده اند تا هر چه در آن بوده ريخته باشد . اي مردم ، خدا شما را پناه داده ، كه بر شما ستم نشود ، ولي پناه نداده كه شما را نيازمايد . خداي جليل و بزرگ فرمايد " هر آينه در اين نشانه هاست و گرچه ما خود آزماينده بوده ايم " شريف رضي گويد : اما گفته امام " ع " " كلّ مؤ من نومه " گمنامي را اراده كرده كه شر و فسادي از او نزايد . " مساييح " جمع كلمه " مسياح " است ، يعني كسي كه سخن چيني كند و " مذاييع " جمع " مذياع " است و آن كسي است كه چون زشتي و ناشايست كسي در بشنود آن را فاش كند و بر همه بگويد . و " بذر " جمع " بذور " است و آن كسي است كه در او سفاهت بسيار است و سخنان بيهوده گويد . ﴿١﴾