و من خطبه له ع تَشْتَمِلُ عَلي ذِكُرِ الْمَلاحِمِ الْاءَوَّلِ قَبْلَ كُلِّ اءَوَّلٍ ، وَ الْآخِرِ بَعْدَ كُلِّ آخِرٍ ، وَ بِاءَوَّلِيَّتِهِ وَجَبَ اءَنْ لاَ اءَوَّلَ لَهُ ، وَ بِآخِرِيَّتِهِ وَجَبَ اءَنْ لاَ آخِرَ لَهُ ، وَ اءَشْهَدُ اءَنْ لا إ لهَ إِلا اللَّهُ شَهَادَهً يُوافِقُ فِيهاالسِّرُّ الْإِعْلانَ ، وَ الْقَلْبُ اللِّسَانَ . اءَيُّهَا النَّاسُ ، لا يَجْرِمَنَّكُمْ شِق اقِي وَ لا يَسْتَهْوِيَنَّكُمْ عِصْيانِي ، وَ لا تَتَرَامَوْا بِالْاءَبْصَارِ عِنْدَ ما تَسْمَعُونَهُ مِنِّي . فَوَالذِي فَلَقَ الْحَبَّهَ ، وَ بَرَاءَ النَّسَمَهَ ، إِنَّ الَّذِي اءُنَبِّئُكُمْ بِهِ عَنِ النَّبِيِّ الْاءُمِّيِّ صَلّي اللّهُ عَلَيهِ وَ آلِه ما كَذَبَ الْمُبَلِّغُ ، وَ لا جَهِلَ السَّامِعُ لَكَاءَنِّي اءَنْظُرُ إ لي ضِلِّيلٍ قَدْ نَعَقَ بِالشّامِ ، وَ فَحَصَ بِراياتِهِ فِي ضَواحِي كُوفانَ ، فَإ ذا فَغَرَتْ فَاغِرَتُهُ ، وَ اشْتَدَّتْ شَكِيمَتُهُ ، وَ ثَقُلَتْ فِي الْاءَرْضِ وَطْاءَتُهُ ، عَضَّتِ الْفِتْنَهُ اءَبْنَاءَها بِاءَنْيابِها ، وَ ماجَتِ الْحَرْبُ بِاءَمْواجِها وَ بَدا مِنَ الْاءَيَّامِ كُلُوحُها ، وَ مِنَ اللَّيالِي كُدُوحُهَا . فَإِذا اءَيْنَعَ زَرْعُهُ وَ قامَ عَلي يَنْعِهِ ، وَ هَدَرَتْ شَقَاشِقُهُ ، وَ بَرَقَتْ بَوَارِقُهُ ، عُقِدَتْ راياتُ الْفِتَنِ الْمُعْضِلَهِ ، وَ اءَقْبَلْنَ كَاللَّيْلِ الْمُظْلِمِ ، وَ الْبَحْرِ الْمُلْتَطِمِ . هَذَا ، وَ كَمْ يَخْرِقُ الْكُوفَهَ مِنْ قَاصِفٍ ، وَ يَمُرُّ عَلَيْها مِنْ عَاصِفٍ ، وَ عَنْ قَلِيلٍ تَلْتَفُّ الْقُرُونُ بِالْقُرُونِ ، وَ يُحْصَدُ الْقَائِمُ ، وَ يُحْطَمُ الْمَحْصُودُ . ﴿١﴾
اوست خداوندي كه اول است پيش از هر چيز كه اولش پندارند ، آخر است بعد از هر چيز كه آخرش انگارند . از آنرو ، كه اول است بايد كه او را آغازي نباشد و از آن رو كه آخر است بايد كه او را پاياني نبود . شهادت مي دهم ، كه هيچ معبودي جز الله نيست ، شهادتي كه در آن نهان و آشكار و دل و زبان هماهنگ اند . اي مردم ، دشمني با من شما را به گناه نكشاند و نافرماني از من شما را به سرگشتگي دچار نسازد . چون چيزي از من شنويد به گوشه چشم ، به انكار ، به يكديگر اشارت مكنيد . پس سوگند به آنكه دانه را شكافته و جانداران را آفريده ، كه آنچه به شما خواهم گفت ، سخني است از پيامبر امّي " صلي اللّه عليه و آله " آنكه اين سخن به شما مي رساند ، دروغ نگويد و آنكه اين سخن شنيده ، نادان نبوده است كه فهم سخن نكند . گويي مي بينم مردي را ، در گمراهي سرآمد همه گمراهان ، كه در شام چون زاغ بانگ مي كند . پرچمهايش را در اطراف كوفه برافراشته . چون دهان گشايد ، چونان توسني ، كه لجامش را مي كشند ، سركشي آغاز كند و در زمين جاي پاي محكم سازد ، ديو فتنه ، فرزندان خود را در زير دندان خرد بسايد و درياي دمان جنگ موجها برانگيزد ، روزها تيره و تار گردد و شبها با رنج و خستگي همراه . چون كشته اش بارور شود و ثمره اش برسد ، همانند اشتر مست از خشم ، پاره گوشت را از كنار دهان بيرون افكند و بسي چون صاعقه بسوزاند و براي لشكرهاي فتنه علم بربندد و به راهشان اندازد و آنان چونان شب تاريك و درياي متلاطم پيش آيند . اي بسا ، چنين توفانهايي كوفه را در هم كوبد و گرد بادها زير و زبرش سازد . پس از اندك زماني جنگجويان ، شاخ در شاخ ، در هم آويزند ، آنكه بر پا تواند ايستاد درو شود و آنكه دروده شده ، زير پاها خرد و ناچيز گردد . نهج البلاغه - خطبه هاي حضرت عليه السلام نهج البلاغه - خطبه هاي حضرت عليه السلام ﴿١﴾