خطبه ها

و من كلام له ع فِي صِفه الدُنيا : مَا اءَصِفُ مِنْ دَارٍ اءَوَّلُهَا عَناءٌ وَ آخِرُها فَناءٌ فِي حَلاَلِها حِسابٌ وَ فِي حَرَامِها عِقابٌ مَنِ اسْتَغْنَي فِيهَا فُتِنَ وَ مَنِ افْتَقَرَ فِيهَا حَزِنَ وَ مَنْ سَاعَاهَا فَاتَتْهُ وَ مَنْ قَعَدَ عَنْهَا وَ اتَتْهُ وَ مَنْ اءَبْصَرَ بِهَا بَصَّرَتْهُ وَ مَنْ اءَبْصَرَ إِلَيْهَا اءَعْمَتْهُ . اءَقُوُل : وَ إ ذا تاءمّل المتاءمل قَوله ع : وَ مَنْ اءَبْصر بِها بَصْرَته وجد تَحْتُه مِنْ المَعْني العَجيبُ وَالْغَرَضَ البَعيدُ ما لا تَبْلُغْ غايَتَه وَ لا يُدْرِكْ غَوْرِه لا سيّما إ ذا قرن إ ليه قِوْلِه : وَ مَنْ اءَبْصر إ ليها اءَعْمِتِه فَإ نَّه يَجِدُ الفِرَقْ بَيْنَ اءبصر بِها وَ اءبصر إ ليْها واضحا نيّرا وَ عجيبا باهرا . ﴿١﴾

چه بگويم درباره سرايي ، كه آغازش رنج است و پايانش زوال و فنا حلالش را حساب است و حرامش را عقاب . هر كه در آن بي نياز شود در فتنه و بلا افتد و هر كه نيازمند بود غمگين شود . هر كه براي به چنگ آوردنش تلاش كند ، بدان دست نيابد و آنكه از تلاش باز ايستد ، دنيا خود به او روي نهد . هر كه به چشم عبرت در آن نگرد ، ديده بصيرتش روشن گردد و هر كه به ديده تمنا در آن بيند ، ديدگانش را كور گرداند . من مي گويم : اگر كسي در سخن آن حضرت " ع " كه مي گويد : " من ابصربها بصّرته " تاءمل كند دريابد ، كه در آن چه معني شگفت انگيز و مقصود والايي است كه كس به نهايت آن نتواند رسيد و عمق آن در نتواند يافت . بويژه ، اگر اين جمله را با جمله " و من ابصر اليها اعمته " در كنار هم نهد ، فرق ميان " ابصربها " و " ابصر اليها " را به روشني دريابد و بداند كه در فصاحت و بلاغت تا چه پايه فرا رفته است . ﴿١﴾